Το δόκανο των δικαστών

ΕΡΓΑ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ (1900-1915) ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΩΣΤΑΚΗ ΤΟΥ ΚΜΣΤ

19 Φεβρουαρίου – τέλη Μαΐου 2010

Μονή Λαζαριστών

Η ποίηση συναντά τις εικαστικές τέχνες. Και ο απρόσμενος «γάμος» δυο κινημάτων από διαφορετικούς τομείς της τέχνης –ο φουτουρισμός εφορμώντας από τη λογοτεχνία και ο κυβισμός από τα εικαστικά- γενούν τον καθαρό ρωσικό σύνθετο όρο «κυβοφουτουρισμό», καθώς και νέες προοπτικές για αυτούς τους δυο τομείς τεχνών. Με αφορμή τα 100 χρόνια από το πρώτο βιβλίο μανιφέστο του ρωσικού φουτουρισμού “Το Δόκανο των Δικαστών” (SADOK SUDEI) το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης διοργανώνει ομότιτλη έκθεση με έργα των πρώτων χρόνων της Ρωσικής Πρωτοπορίας (1900-1915) από τη Συλλογή Κωστάκη του Μουσείου, η οποία θα εγκαινιαστεί στις 20:00, στις 19 Φεβρουαρίου, στη Μονή Λαζαριστών.

Η έκθεση παρουσιάζει πρώιμα έργα της πρωτοπορίας έως το 1915 με έμφαση στην περίοδο του κυβοφουτουρισμού και των επιρροών από τον γαλλικό κυβισμό και τον ιταλικό φουτουρισμό. Όλα τα έργα προέρχονται από τη συλλογή Κωστάκη του ΚΜΣΤ. Συγκεκριμένα παρουσιάζονται για πρώτη φορά τα σχέδια από τα ταξίδια της Ποπόβα στην Ευρώπη (Γαλλία – Ιταλία) και κυβοφουτουριστικές μελέτες του Ιβάν Κλιουν. Παρουσιάζονται επίσης πρώιμα έργα της Νατάλια Γκοντσαρόβα, της Ελένα Γκουρό, του Μιχαήλ Λαριόνοφ, του Ιβάν Πούνι, της Όλγας Ροζάνοβα, της Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα κ.ά που δείχνουν το πέρασμα από τον συμβολισμό στον κυβοφουτουρισμό. Πολλά έργα δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ στο κοινό. Η έκθεση συνοδεύεται από εκδόσεις της περιόδου του ρωσικού κυβοφουτουρισμού με επίκεντρο το πρώτο βιβλίο μανιφέστο των Ρώσων φουτουριστών κυκλοφόρησε το 1910 και είχε τίτλο «Το Δόκανο Των Δικαστών» (Sadok Sudei). Το 1913 κυκλοφόρησε η δεύτερη ανθολογία με τον ίδιο τίτλο μανιφέστο.

Μεταφέροντάς μας στο κλίμα της εποχής η διευθύντρια του ΚΜΣΤ και επιμελήτρια της έκθεσης, Μαρία Τσαντσάνογλου εξηγεί: «Η δεκαετία του 1910 είναι για τις ρωσικές τέχνες η χρυσή δεκαετία της αμφισβήτησης, της ρήξης με το παρελθόν και των αισθητικών ανατροπών. Μια νέα γενιά Ρώσων δημιουργών αναζητά νέες γλώσσες έκφρασης, παρακολουθεί τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή τέχνη των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, δημιουργεί συνθετικές αισθητικές προτάσεις με κυρίαρχες την σύνδεση του κυβισμού και του φουτουρισμού σε ένα ενιαίο κίνημα με το όνομα «κυβοφουτουρισμός» αλλά και την σύνθεση όλων των τεχνών στην κοινή προσπάθεια αναζήτησης μιας νεωτερικότητας μέσα από την επαναπροσέγγιση της παράδοσης και την κατάργηση της γραμμικής εξέλιξης της ιστορίας. Στα χρόνια αυτά παρουσιάζεται μια αξιοσημείωτη αύξηση του αριθμού των γυναικών δημιουργών (Ελένα Γκουρό, Νατάλια Γκοντσαρόβα, Λιουμπόβ Ποπόβα, Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα, Βέρα Πέστελ, Αλεξάντρα Έξτερ, Βαρβάρα Στεπάνοβα κ.ά.) που ταξιδεύουν στην Ευρώπη, μελετούν και εργάζονται εντατικά στη διαμόρφωση της νέας τέχνης. Επίσης στα χρόνια αυτά εκδηλώνεται μια έξαρση των κοινωνικο-πολιτικών θεωριών κι ένα ζωτικό ενδιαφέρον από πλευράς καλλιτεχνών να εντάξουν την καλλιτεχνική δημιουργία στο κοινωνικό γίγνεσθαι».

Η ίδια συμπληρώνει: «Η πρωτοποριακή ομάδα των κυβοφουτουριστών, στην ενασχόλησή τους για αναζήτηση νέων μορφών για τις τέχνες, πάντρεψε από την πρώτη στιγμή, φυσικά και αβίαστα την ποίηση με τις εικαστικές τέχνες. Εξάλλου, ο καθαρά ρωσικός αυτός σύνθετος όρος «κυβοφουτουρισμός» παντρεύει δύο κινήματα στην τέχνη, ένα καθαρά εικαστικό, τον κυβισμό, κι ένα που έχει αφετηρία τους λογοτεχνικούς πειραματισμούς, τον φουτουρισμό. Αυτός ο «γάμος» άνοιξε απρόσμενα τους ορίζοντες και για τα δύο αυτά είδη τεχνών που περίπου από το 1909 και ως την δια νόμου επιβολή της διάκρισης των τεχνών στη Σοβιετική Ένωση το 1934 λειτουργούσαν αδιαίρετα και αλληλοσυμπληρούμενα. Ο φυσικός γόνος αυτής της ένωσης είναι το βιβλίο. Τα φουτουριστικά βιβλία, ένα μεγάλο κεφάλαιο της «ρωσικής πρωτοπορίας» εκδίδονται με κυβιστική και πριμιτιβιστική εικονογράφηση, με τυπογραφικούς πειραματισμούς και χρήση «υπέρλογης» ποιητικής γλώσσας, γεγονός που αποτελεί ένα ακόμη δείγμα των προθέσεων των καλλιτεχνών της πρωτοπορίας για σύνθεση των τεχνών και ριζική αναμόρφωση των κωδίκων αναπαράστασης και επικοινωνίας με το κοινό του».

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα διοργανωθούν προβολές ταινιών καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης, κύκλος διαλέξεων (Μάρτιος-Απρίλιος) και ειδικό αφιέρωμα στα 80 χρόνια από τον θάνατο του Ρώσου φουτουριστή Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΚΡΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Κολοκοτρώνη 21, Σταυρούπολη 56430, Θεσσαλονίκη

Τ: 2310 589140-1 & 3, F: 2310 600123

www.greekstatemuseum.com, info[at]greekstatemuseum.com

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Αποθήκη Β1, Λιμάνι - Τ.Θ. 107 59, 54110 Θεσσαλονίκη

www.cact.gr , info[at]cact.gr , www.myspace.com/cact_

Γραφείο Τύπου Κ.Μ.Σ.Τ. & Κ.Σ.Τ.Θ.

Γιώτα Σωτηροπούλου

κιν. 6972336261

Τ.2310546683, Φ.2310593271

press[at]greekstatemuseum.com

SiteMap

  • English